Wanneer we denken aan het overzetten van een tekst van de ene taal naar de andere, denken we meestal aan vertaling. Soms is het echter niet voldoende om de tekst alleen te vertalen, wil deze effectief en begrijpelijk zijn en dezelfde functie vervullen als in de brontaal. In dergelijke situaties hebben we lokalisatie nodig.
Wat is lokalisatie?
Hoewel het begrip lokalisatie helemaal niet nieuw is, weten veel mensen die een vertaling bestellen nog steeds niet precies waaruit deze dienst bestaat. Kort gezegd gaat het om het zo voorbereiden van een vertaling dat deze zo dicht mogelijk bij het origineel blijft, of dezelfde functies vervult als de brontekst. De lokalisatiedienst kan dus zowel het vertalen van de tekst omvatten als ondersteunende diensten zoals voorbereiding voor druk, ontwikkeling van terminologie of het waarborgen van technische consistentie. Lokalisatie kan ook betrekking hebben op het vertaalproces zelf en inhouden dat de tekst wordt aangepast aan de omstandigheden die in een ander land gelden.
Hoe verloopt een gewone vertaling?
Vertaling is een eenmalige dienst waarbij een tekst van de ene taal naar de andere wordt overgezet. De klant levert de vertaler een tekst aan en verwacht daarvoor materiaal in de doeltaal terug. Op dit punt eindigt de samenwerking. Wil de klant de vertaler opnieuw inschakelen, dan stuurt hij nieuwe content en wacht opnieuw op het resultaat van de vertaling. Degene die het werk uitvoert, werkt alleen met de tekst en probeert doorgaans alleen de structuur van het origineel te weerspiegelen. Hij richt zich daarbij echter op de woorden en zinnen die hij vertaalt, en niet op grafische aspecten.
Vertaling versus lokalisatie
Wat lokalisatie betreft, is uitleggen waaruit het precies bestaat echter veel lastiger. In werkelijkheid is het niet mogelijk om de omvang van deze dienst exact vast te stellen, aangezien deze grotendeels afhangt van de behoeften en verwachtingen van de klant. In wezen kan lokalisatie betrekking hebben op de grafische sfeer van een project, maar ook op de taalkundige sfeer, of zelfs op de mentale sfeer. Mensen die een vertaling bestellen, denken er vaak niet over na of ze eigenlijk lokalisatie van de tekst nodig hebben. Een competent vertaalbureau zou de klant echter al vanaf het begin aanvullende lokalisatiediensten moeten voorstellen, die voor hem een groot gemak kunnen blijken te zijn.
Lokalisatie – het grafische aspect
Zoals al vermeld, kan lokalisatie de bewerking van de vertaalde tekst omvatten. Als een klant een bestand in een niet-bewerkbaar formaat voor vertaling aanlevert, kan hij niet verwachten dat de vertaling er precies hetzelfde uitziet als het origineel. Om een bestand in hetzelfde formaat voor te bereiden zijn geavanceerde tools en vaardigheden nodig die ver uitstijgen boven vertalen alleen. Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij de voorbereiding van tekst voor druk. Zinnen of woorden kunnen in verschillende talen in lengte verschillen, wat het zogenaamde „verschuiven” van tekst kan veroorzaken. Een lokalisatiedienst helpt dit soort problemen te voorkomen.
Taalkundige lokalisatie – content aanpassen aan de ontvanger
Naast het bewerken en voorbereiden van tekst kan taalkundige lokalisatie ook betrekking hebben op het daadwerkelijk overzetten van ideeën naar een vreemde taal. Om te illustreren wat we bedoelen, gebruiken we het beste een voorbeeld. Het vertalen van een marketingcampagne kan meer vereisen dan simpelweg woorden in de ene taal door woorden uit de andere taal te vervangen. Soms is het ook nodig de inhoud zo aan te passen dat deze begrijpelijk is voor een ontvanger die in een andere cultuur leeft. Dit kan het doorvoeren van veel wijzigingen vereisen, en de uiteindelijke tekst hoeft helemaal niet exact dezelfde elementen te bevatten als de bron. Taalkundige lokalisatie vereist dus dat de vertaler brede kennis heeft van de realiteit van het betreffende land. Lokalisatie op deze schaal komen we het vaakst tegen bij computerspellen, software, websites of diverse soorten campagnes.
